İbrahim Yıldırım, Can Yay., İstanbul, 2004.

İbrahim Yıldırım’ın Hassas Ruhlar Şikâyetçi Aşklar kitabı bir hikâye kitabıdır. Kitap üç bölümden oluşuyor. Her bölümün altında da üç hikâye yer alıyor. İlk bölümün adı Hassas Ruhlar adını taşıyor. Burada yer alan üç hikâyede de hassas bir ruhun ortaya koyduğu hastalık derecesine varan tutkular işlenmiş. Melek’ten Sonra, kızları ölen Mürsel ve Vahide Erkebay çiftiyle ilgili. Mürsel Erkebay, her sabah daha gün ağarmadan yatağından kalkıp eczanelere koşuyor. Evinde bir koleksiyon hâlinde ilaç kutuları yan yana dizilmiş durumda. Bu hikâyede İbrahim Yıldırım, oldukça yalın bir dil kullanmış, eserlerinin genel niteliği olan okura tuzaklar kurucu üslubunu bir tarafa bırakmış gibidir. Şair Ruhi Alemdar’ın Techiz ve Tekfini’nde Şair Ruhi Alemdar’ın intihalci bir şair olduğunun yazılması üzerine olaylar gelişiyor. Bu yazıda, Ruhi Alemdar’ın Robert Desnos’dan intihal yapan bir şair olduğu söylenmektedir. Şair, bunun üzerine sürekli Robert Desnos okumaya başlar ve sonunda bir nevi ona dönüşür. Baudelaire Paradoksu hikâyesinde bu yer değiştirme ve dönüştürme üzerine doğrudan bir odaklanma var. Burada, Baudelaire’in Albatros’undan yola çıkılarak kaleme alınmış bir gazete dizisi yazarından bahsedilir.
İkinci bölümün adı Şikâyetçi Aşklar adını taşıyor. Bu bölümdeki Yusuf ile Neşide hikâyesi özellikle dikkat çekici. Bir masal olduğu söylenilen bu hikâye aslında bir başka hikâyenin içine girilerek ortaya konuluyor. Bir kadın ve erkeğin okuduklarından yola çıkarak yarattıkları bir aşk ve bir nevi ermişlik hikâyesi bu. Foto Rüya da bir şikâyetçi aşk hikâyesi. Fotoğrafçılık yapan bir insan ve onunla tanışan başka birinin hep bahsedilen Rüya ile tanışmak istemesi ile bunun etrafında dolanan bir kurgu.
Müşteki Aşklar Kitabı ise bir uzun hikâye niteliğinde. Üç kısımdan oluşan bu hikâyede üç kişi var. Emin Nihat Bey, Ali Nuri ve anlatıcının kendisi. Emin Nihat Bey, Müsameretname’nin yazarı. Ali Nuri, üniversitedeki hocası Canan Şefkat’i etkilemek isteyen bir öğrenci ve yıllarca Anadolu’da Türkçe öğretmenliği yapmış “gönüllü bir gönül sürgünü”. Ali Nuri, Emin Nihat Bey ve Müsameretname hakkında bir çalışma hazırlamış. Anlatıcı da onun bir araya getirdiği bilgilerden yola çıkarak Emin Nihat ve Müsameretname hakkında bir derginin Tanzimat Edebiyatı Özel Sayısı için bir yazı kaleme almaya çalışıyor. Hikâye hem Emin Nihat hakkında bilgi veriyor hem de gerçekten okurda Müsameretname’yi okuma isteği uyandırıyor. Üç anlatının iç içe girdiği bir serüven başlıyor böylece.
İbrahim Yıldırım, bu kitabında kendisinin romanlarında da bulunan birtakım anlatım unsurlarına yer vermiş. Bunlardan en çok göze çarpanları yazının ortaya çıkma süreci, yaratma eylemi, zarf fiillerle hızlanan bir okuma süreci ve tabiî okuru da yazının içine dahil etmesi. Bu dahil etmeyle birlikte okura hem avlanan hem de avlayan olma şansının veriyor.
Kitapta, Pertevniyal Valide Sultan’dan Baudelaire’e, Emin Nihat’tan Giritli Aziz Efendi’ye ve Basiretçi Ali Efendi’ye kadar kalabalık bir kadro var. Bir de bunlara eşlik eden hikâye kahramanları ve onların yazılma süreçleri.
Hassas Ruhlar Şikâyetçi Aşklar, “şikâyetçi aşklar”ı öğrenmek isteyenlere bir kılavuz olabilir. Ama bu kılavuzu yazarı kendisi anlatıyor: “ Anlatıklarımın hepsi doğrudur. Hiçbir şeyi abartmadım. Dahası, yazının içindeki baı kapıları açık, bazıları aralık bıraktım; çünkü okurun, bu kapılardan girip ‘şikâyetçi aşklar’ı öğrenmesini, Emin Nihat’ı merak etmesini istedim. Bazı kapıları, okuru düşünerek sımsıkı kilitledim; yazım yeterince tehlike içeriyor; fazlası ölüm demektir.”

Seval Şahin Gümüş